Những người trẻ dọn rác trên WikiMapia

(SVVN) Trên Internet, đôi khi vẫn có người vô ý thức “xả rác” bừa bãi: làm sai lệch bản đồ, xuyên tạc lịch sử hay ghé chơi rồi vứt lại vài comment xấu. Nhưng ngay trên từng ô vuông ảo ấy, sẽ có những người trẻ đang dọn rác lặng thầm.

Giữ gìn từng ô vuông trên không gian ảo

Wikimapia là kết hợp của Google Earth và Wikipedia, vừa có những thông tin và hình ảnh về địa lý, vừa có khả năng cho người dùng bổ sung thêm thông tin (đặc trưng của từ điển mở Wikipedia). Nhưng cũng giống như chính Wikipedia, việc tranh cãi, mâu thuẫn giữa những người dùng về những quan điểm “nhạy cảm” là không tránh được. Không chỉ có những comments xấu mà còn có những sai sót mà cư dân Internet gọi là rác mạng trên các hệ thống mở này. Và một nhóm bạn trẻ đã dành không ít thời gian công sức để làm người dọn rác lặng thầm.

“Tình cờ thôi, năm 2006, tôi tham gia vào chiến dịch “làm sạch Wikimapia”. Đôi lúc thấy như “muối bỏ bể”, thấy như đang làm một việc không-thể-xong. Nhưng tôi chấp nhận, tôi sẽ làm công việc đó mọi lúc có thể. Nếu có 15 phút rảnh rỗi, tôi sẽ “canh” 15 phút. Nếu có 30 phút rảnh rỗi, tôi sẽ “canh” 30 phút. Vẫn biết những gì tôi làm thật tự phát, những gì tôi edit sẽ chỉ tồn tại vài giờ đồng hồ là nhiều, nhưng tôi vẫn làm. Tôi muốn những kẻ phá hoại kia biết rằng ở Việt Nam, vẫn có người trông giữ những ô vuông ấy. Không thể để những kẻ có dụng ý xấu muốn làm gì thì làm! Bất cứ lúc nào và bất cứ công việc gì, tôi sẽ luôn sẵn sàng”. Đây là bộc bạch chân thành của member có nickname là Lily – một thành viên rất nhiệt thành trong cuộc chinh chiến với “rác” trên mạng.

Tuấn Linh, Thái, Ngọc Anh, T. Ly… đều có cùng suy nghĩ như vậy. Họ là những cá nhân nhỏ lẻ với những cái tên ảo gắn kết với nhau một cách rất tình cờ, tự phát, nhưng hành động thì hoàn toàn mang ý nghĩa thực tiễn. Một phong trào làm trong sạch và phát triển Wikimapia đã được cộng đồng cư dân mạng Việt Nam phát động và hưởng ứng khá tích cực ngay từ năm 2006, thời kỳ Wikimapia còn trứng nước.

Vào Google, chỉ cần đánh đơn giản từ “Wikimapia”, bạn dễ dàng thu được là 6.810.000 kết quả, trong đó có 9.440 site đề cập đến tình trạng rác hóa Wikimapia. Chú tâm hơn, có thể thấy những lời kêu gọi “làm trong sạch Wikimapia” xuất hiện trên nhiều diễn đàn đông thành viên khác như ddth, ttvn, hva... Lời kêu gọi này cũng được post lên nhiều diễn đàn của các trường THPT trên toàn quốc.

Những người trẻ không đơn độc

Thời gian đầu, về mảng tư liệu bản đồ Việt Nam, Wikimapia cung cấp những tư liệu hết sức chi tiết và phong phú. Bạn có thể thấy rõ từng con hẻm ở Sài Gòn, từng ngõ phố ở Hà Nội. Nhưng rồi bắt đầu xuất hiện những comment xấu... Tuấn Linh chia sẻ: “Đây là một bản đồ mở, không chỉ người Việt Nam mà nhiều người nước ngoài cũng có thể tới khu vực Việt Nam để xem thông tin về nước ta, không hiểu tiếng Việt nhưng họ sẽ nghĩ sao nếu bắt gặp những hình ảnh như vậy? Mọi việc tôi làm chỉ đơn thuần vì nghĩ tới trách nhiệm bản thân trong việc bảo vệ hình ảnh của đất nước. Phong trào quét rác không phải chỉ có chúng tôi. Có thể nói ý tưởng này chả của riêng ai cả vì đó là hành động đương nhiên phải có của những người Việt Nam có văn hóa, có tự trọng”.

T. Ly cho biết: “Mình nghĩ Wikimapia là tài nguyên chung của mọi người, cũng có nghĩa là của mỗi người. Việc một số người dùng Wikimapia với mục đích cá nhân, hơn nữa lại là mục đích xấu, là một điều không chấp nhận được. Việc “dọn rác” trên wikimapia không khó khăn, nó chỉ yêu cầu kiên nhẫn. Và kiên nhẫn là điều mà mình hoàn toàn có thể đóng góp, nên mình đã làm. Rất nhiều người bạn của mình đã làm”.

Việc những nội dung nào đó bị cộng đồng mạng coi là “rác” không phải do tính chính trị của nó, không phải do tính đối lập của nó, mà vì nó không phù hợp với mục tiêu của Wikimapia - đó là cung cấp những thông tin về địa lý, văn hóa, lịch sử. Những gì “các công dân điện tử” đã và đang làm chỉ để giữ gìn sự trong sáng và hữu ích của Wikimapia đúng như khẩu hiệu: Let’s describe the whole world!

Chị Ngọc Anh thổ lộ: “Miệt mài edit kỳ công trên từng ô vuông nhỏ của bản đồ rồi nhiều lúc mình tức phát khóc khi chứng kiến từng ô vuông một đang bị bôi bẩn trở lại. Nhưng thời gian đã cho mình thấy nhiều điều: vẫn còn những ô bị bôi bẩn, nhưng rất nhiều ô đã được ai đó edit. Có người khác đã cùng làm với mình, tự nhiên thấy vững tâm hơn nhiều. Mình không đơn độc, chưa bao giờ đơn độc kể từ lần đầu tiên “dọn rác” trên Wikimapia!”

Thay vì đổ rác nhiều người bạn có thể dễ dàng post những thông tin lịch sử, văn hóa của các địa danh, thông tin của một công ty, nhà hàng nào đó… bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Một doanh nghiệp hay cá nhân có thể viết một bài quảng bá dịch vụ của mình trên Wikimapia cùng với bản đồ Google mà chi phí cho việc PR này là rất thấp. đấy mới là cách sử dụng những tiện ích của không gian ảo lành mạnh và khôn ngoan.

Wikimapia được xây dựng bởi Aleksander Kariakin và Yevgenhi Savelyov, dự án được bắt đầu vào 24/5/2006 với mục tiêu “miêu tả toàn bộ Trái Đất”. Một hệ thống đăng ký được giới thiệu vào 8-9/10/2006. Thành viên đăng ký hơn ba ngày được trao vài quyền quản trị, bao gồm quyền được di chuyển, thay đổi kích thước, xóa, hoặc bảo vệ các khu vực cần thiết.

Wikimapia cho phép thành viên thêm vào bản đồ các “Hotspot” bằng cách đánh dấu bằng các hình chữ nhật (rộng tối đa 20 km vuông) cùng với link đến các bài có liên quan trong Wikipedia và thêm vào các thông tin về khu vực đó.

Tất cả các thông tin đều có thể được sửa đổi bởi bất cứ thành viên nào như là trong mọi hệ thống Wiki khác. Liên kết sẽ được khởi động khi ai dó click vào các điểm đánh dấu này.